93795cd6-66d3-4310-83b2-5443adfee403 Nederlands UTF-8 Dataset Helpdesk Digitaal Vlaanderen agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen 2026-03-04 ISO 19115/2003/Cor.1:2006/INSPIRE-TG2.0 GDI-Vlaanderen Best Practices - versie 2.0 Belge 1972 / Belgian Lambert 72 Vandermaelenkaart: Carte topographique de la Belgique à l’échelle de 1 à 20.000, 1846-1854 1846-01-01 1 e6ebda98-6e26-4a26-8169-bb518e85c9ce Philippe Vandermaelen (1795-1869) werd op het einde van de 18de eeuw te Brussel geboren in een rijke familie. Al in zijn kinderjaren stelde hij veel belang in de cartografie en hij vormde zich als autodidact. Hij begon zijn carrière met een werk van monumentale omvang: een Atlas universel, die hij tussen 1825 en 1827 publiceerde in veertig afleveringen van telkens tien folio’s. Dit werk is in twee opzichten uitzonderlijk: het gaat om de eerste wereldatlas, op één enkele schaal, waarvan een reusachtige wereldbol met een doorsnede van 7,55 meter kan worden gemaakt; bovendien gaat het om de eerste atlas die tot stand kwam met een druktechniek die kunstenaars hoog inschatten maar waarmee wetenschappers nog niet vertrouwd waren: de lithografie. Het duurde niet lang voor Philippe Vandermaelen internationale bekendheid genoot. Onmiddellijk daarop begon hij aan een Atlas de l'Europe in 165 folio’s. In 1830 richtte Vandermaelen aan de poorten van de stad het Etablissement géographique de Bruxelles op. Toen België onafhankelijk werd, paste de cartograaf zijn productie aan. In slechts enkele maanden tijd realiseerde hij de eerste bladen van een Carte de la Belgique d'après Ferraris in 42 folio’s. Parallel leidde hij een grootschalige campagne voor het verzamelen van informatie op basis waarvan hij in 1831 kon beginnen met het uitgeven van de Dictionnaires géographiques spéciaux des provinces de la Belgique. Heel snel werd Vandermaelen de Belgische cartograaf bij uitstek. In 1831 kreeg hij van de regering de opdracht een Carte des frontières op te stellen op basis waarvan de onderhandelingen tussen België en Holland zouden worden gevoerd. Het was het begin van een lange samenwerking tussen de overheid en deze privé-ondernemer. Vandermaelen kreeg de opdracht om na de grenzen ook de wegen, kanalen, spoorwegen en de telegraaf in kaart te brengen en daarna ook de mijnen en fabrieken, de algemene waterpassing, de ondergrond van België en de uitbreiding van Brussel. Hij profiteerde van zijn bevoorrechte relaties met de overheid om de hand te leggen op de handgeschreven plannen van de gemeentelijke kadasters. Hij verwierf ook de bestaande driehoeksmetingen. Hij stuurde zijn topografen uit naar de negen provincies om er de nodige opmetingen te doen en publiceerde twee Cartes topographiques de la Belgique: de kaart op schaal 1:80.000 in 25 folio’s – een meesterwerk van de lithografie – was volledig voltooid in 1853, terwijl de 250 folio’s van de kaart op schaal 1:20.000 verschenen tussen 1846 en 1854, lang vóór de kaart van het Krijgsdepot waarvan de eerste folio’s pas in 1865 van de persen rolden. Toen het Etablissement géographique de Bruxelles in 1880 voorgoed zijn deuren sloot verwierf de Koninklijke Bibliotheek van België het leeuwendeel van de immense productie (Bron: KBR).De digitale ontsluiting van Vandermaelens topografische kaart op schaal 1:20.000 kwam tot stand door een samenwerking in 2009 tussen KBR en het toenmalige AGIV (Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen), nu Digitaal Vlaanderen. Hierbij werden de kaarten gedigitaliseerd, gegeorefereerd en raadpleegbaar gesteld via geopunt.be, het geoportaal van GDI-Vlaanderen. De intellectuele eigendomsrechten van de gegeorefereerde kaarten zijn gedeeld en rusten bij KBR en Digitaal Vlaanderen. KBR - Koninklijke Bibliotheek van België +32 (0)2 519 53 11 + 32.2.519.55.33 Keizerslaan 4 Brussel 1000 info@kbr.be https://www.kbr.be Helpdesk Digitaal Vlaanderen agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen https://metadata.vlaanderen.be/srv/api/records/93795cd6-66d3-4310-83b2-5443adfee403/attachments/Vandermaelen_1406789380570.jpg Voorbeeldweergave jpg geografie GEMET - Concepten, versie 2.4 2010-01-13 Vlaanderen Vlaamse regio's 2013-04-18 historische kaart Vandermaelen Geografische gegevens Metadata GDI-Vl-conform GDI-Vlaanderen Trefwoorden 2014-02-26 publication De kaarten kunnen gebruikt worden om na te gaan wat de topografie ten tijde van Vandermaelen was (19e eeuw). KBR - Koninklijke Bibliotheek van België info@kbr.be https://www.kbr.be Het georefereren van gescande historische kaarten leidt niet altijd tot een hoge mate van geometrische betrouwbaarheid. Beperking(en) op de publieke toegang Geen beperkingen op de publieke toegang. Toegangs- en (her)gebruiksvoorwaarden De gegevens zijn beschermd door het auteursrecht. Indien u een ander type van gebruik wil maken van de gegevens, dan de hier vermelde, dient u zich te wenden tot de eigenaar van de gegevens. Deze dataset betreft overheidsinformatie. Indien u deze gegevens wil hergebruiken, dient u zich te wenden tot de eigenaar van de informatie. Gebruik voor taken van algemeen belang, van geografische gegevensbronnen toegevoegd aan de GDI, door deelnemers aan GDI-Vlaanderen Bronvermeldingsvoorschrift: Op alle gegeorefereerde kaarten moeten de logo’s van de KBR en het agentschap Digitaal Vlaanderen staan. 10000 Nederlands UTF-8 imageryBaseMapsEarthCover 2.53 5.92 50.67 51.51 1846-01-01 1854-01-01 false WMS 1.3.0 Helpdesk Digitaal Vlaanderen agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen Vlaams Gewest https://geo.api.vlaanderen.be/histcart/wms?service=WMS&version=1.3.0&request=GetCapabilities OGC:WMS-1.3.0-http-get-capabilities vandermaelen Topografische kaart Vandermaelen (1846-1854), Vlaanderen https://geo.api.vlaanderen.be/histcart/wms?service=WMS&version=1.3.0&request=GetMap OGC:WMS-1.3.0-http-get-map vandermaelen Topografische kaart Vandermaelen (1846-1854), Vlaanderen https://geo.api.vlaanderen.be/HISTCART/wmts?request=getcapabilities&service=wmts&version=1.0.0 OGC:WMTS-1.0.0-http-get-capabilities WMTS Historische cartografie Web Map Tile Service voor Historische cartografie https://geo.api.vlaanderen.be/HISTCART/wmts?SERVICE=WMTS&VERSION=1.0.0&REQUEST=GetTile&LAYER=vandermaelen&STYLE=&FORMAT=image/png&TILEMATRIXSET=GoogleMapsVL&TILEMATRIX=15&TILEROW=10948&TILECOL=16719 OGC:WMTS-1.0.0-http-get-tile vandermaelen Topografische kaart Vandermaelen (1846-1854), Vlaanderen Vlaanderen https://www.geopunt.be/shared/efce76fc-f3b5-4617-8b11-ebf688a0806f WWW:LINK-1.0-http--link Vandermaelenkaart (1846-1854) Ingscande Vandermaelenkaart, Cartes topographiques de la Belgique, 1846 - 1854, van de KBR. De kaarten werden gegeorefereerd aan de hand van het Grootschalig Referentiebestand Vlaanderen (GRB). AGIV informatie.vlaanderen@vlaanderen.be https://overheid.vlaanderen.be/informatie-vlaanderen Ingscande Vandermaelenkaart, Cartes topographiques de la Belgique, 1846 - 1854, van de KBR. De kaarten werden gegeorefereerd aan de hand van het Grootschalig Referentiebestand Vlaanderen (GRB). KBR info@kbr.be