0de23940-8af2-4014-aa9a-6a3d207d7038 Nederlands UTF-8 Dataset Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 (0)2 430 26 37 Havenlaan 88 Brussel 1000 België info@inbo.be https://www.vlaanderen.be/inbo/home/ 2025-11-18 ISO 19115/2003/Cor.1:2006/INSPIRE-TG2.0 GDI-Vlaanderen Best Practices - versie 2.0 Belge 1972 / Belgian Lambert 72 Digitalisatie historisch landgebruik en landgebruiksveranderingen in Vlaanderen (1778-2022) 2024-09-18 2024-10-09 1778-2022 d81789eb-f1ee-421d-ba60-92bc6247c016 De dataset ‘Digitalisatie van historisch landgebruik en analyse van landgebruiksveranderingen in Vlaanderen (1778-2022)’ geeft een overzicht van het landgebruik op verschillende momenten sinds het einde van de 18de eeuw en de landgebruiksveranderingen doorheen de jaren. De resultaten van deze dataset zijn ontstaan door een samenwerking tussen het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek en Digitaal Vlaanderen. De huidige online platformen met historische kaarten (Geopunt, Cartesius, …) zijn visueel aantrekkelijk en geschikt om de evolutie van het historisch landgebruik van locaties met een geringe oppervlakte visueel te beoordelen. Ze laten echter niet toe om ruimtelijke analyses uit te voeren, omdat de beelddata niet verder verwerkt zijn en er geen databank aanhangt, die informatie bevat over het landgebruik. We hebben met dit project drie doelen voor ogen, waarbij de derde doelstelling als een optie beschouwd moet worden, die ingevuld kan worden in functie van de beschikbare middelen: - Verder bouwend op de expertise die werd opgedaan in de voorbije decennia (zie hierboven achtergrond), testen we deep learning (AI) beeldclassificatie uit op historische kaartlagen, die Vlaanderen volledig of nagenoeg volledig bestrijken. Het doel hiervan is na te gaan in welke mate deep learning (AI) beeldclassificatie in staat is om eenheden van de legende of andere geselecteerde klassen te herkennen, de optimale methode te bepalen, of zo nodig een tijdbegroting op te maken voor de stappen die hiervoor vereist zijn. - Op basis van voorgaande selecteren we minimaal 3 kaartlagen om de belangrijkste klassen van historisch landgebruik die op alle kaartreeksen worden weergegeven (bebouwing, akker, grasland, bos, heide, veen of moeras, open water of waterloop) in een raster- of vectorformaat te digitaliseren. Rekening houdende met bepaalde onzekerheden en de vlotheid van de verwerking van de rasterdata en legende- eenheden, trachten we dit resultaat om te zetten naar historische landgebruikskaarten, analoog aan de actuele VITO landgebruikskaart op basis van het RuimteModel Vlaanderen (Poelmans et al. 2023). Op deze wijze kunnen veranderingen in het landgebruik in de tijd geanalyseerd en begroot worden. - De methodologische studie door Onkelinx et al. (2004) wees uit dat de gereduceerde kadasterkaarten bijzonder geschikt zijn voor beeldclassificatie, zelfs zonder deep learning technieken. Deze kaarten zijn echter niet beschikbaar via een geoportaal, maar als afzonderlijk gedigitaliseerde en gegeorefereerde plannen voor de toenmalige gemeenten. We willen op een proefgebied nagaan welke technieken in aanmerking komen om deze kaarten op termijn online te delen. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 (0)2 430 26 37 Havenlaan 88 Brussel 1000 België info@inbo.be https://www.vlaanderen.be/inbo/home/ Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 (0)2 430 26 37 Havenlaan 88 Brussel 1000 België info@inbo.be https://www.vlaanderen.be/inbo/home/ Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 (0)2 430 26 37 Havenlaan 88 Brussel 1000 België info@inbo.be https://www.vlaanderen.be/inbo/home/ VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK +32 (0)14 33 55 11 Boeretang 200 Mol 2400 België vito@vito.be https://vito.be Agentschap Landbouw en Zeevisserij +32 (0)2 214 48 48 Simon Bolivarlaan 17 Brussel 1000 België info@lv.vlaanderen.be https://lv.vlaanderen.be agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen Helpdesk Digitaal Vlaanderen agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen https://metadata.vlaanderen.be/srv/api/records/0de23940-8af2-4014-aa9a-6a3d207d7038/attachments/HistorischLandgebruik.JPG Regionaal INSPIRE - Spatial scope 2019-05-22 geonetwork.thesaurus.external.theme.SpatialScope GEMET - INSPIRE themes, version 1.0 2008-06-01 geonetwork.thesaurus.external.theme.inspire-theme landgebruik GEMET 2018-08-16 geonetwork.thesaurus.external.theme.gemet Ferraris landgebruik topografische kaart topokaart Herbruikbaar Geografische gegevens Kosteloos Vlaamse Open data Toegevoegd GDI-Vl GDI-Vlaanderen Trefwoorden 2014-02-26 geonetwork.thesaurus.external.theme.GDI-Vlaanderen-trefwoorden Het project realiseerde een verbetering van de mozaïek van de Ferrariskaarten en nieuwe polygonenkaarten met historisch landgebruik (de Ferrariskaarten (1778), de topokaarten DG 1873 en de topokaarten MGI 1969 en een synthesekaart). Tevens werd een eindrapport opgesteld die de toegepaste methodiek weergeeft, en de resultaten beschrijft van een analyse van de landgebruiksveranderingen in Vlaanderen tussen het einde van de 18de eeuw en 2022. Hierdoor wordt inzicht verkregen in zowel de methodiek als veranderingen in het historisch landgebruik. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 (0)2 430 26 37 Havenlaan 88 Brussel 1000 België info@inbo.be https://www.vlaanderen.be/inbo/home/ Beperking(en) op de publieke toegang Geen beperkingen op de publieke toegang. Toegangs- en (her)gebruiksvoorwaarden De gegevens zijn beschermd door het auteursrecht. Indien u een ander type van gebruik wil maken van de gegevens, dan de hier vermelde, dient u zich te wenden tot de eigenaar van de gegevens. Modellicentie voor gratis hergebruik Gebruik voor taken van algemeen belang, van geografische gegevensbronnen toegevoegd aan de GDI, door deelnemers aan GDI-Vlaanderen Gebruik voor taken van algemeen belang, van geografische gegevensbronnen toegevoegd aan de GDI, door instanties die geen deelnemer zijn aan GDI-Vlaanderen Bronvermeldingsvoorschrift: "Bron: Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek en Digitaal Vlaanderen" 3000 Nederlands Latin-1 biota environment imageryBaseMapsEarthCover Vlaams Gewest 2.53 5.92 50.67 51.51 Vlaams Gewest 1778-01-01 2022-01-01 Gespecifieerd in het afzonderlijk document "Digitalisatie van historisch landgebruik en analyse van landgebruiksveranderingen (1778-2022).pdf" true Digitalisatie historisch landgebruik en landgebruiksveranderingen in Vlaanderen (1778-2022) 2024-07-29 1778-2022 Esri Shape GML 2.1.2 Helpdesk Digitaal Vlaanderen agentschap Digitaal Vlaanderen +32 (0)9 276 15 00 Havenlaan 88 Brussel 1000 België digitaal.vlaanderen@vlaanderen.be https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen Gratis Downloaden via Geopunt (https://www.geopunt.be/catalogus) of via de downloadtoepassing (https://download.vlaanderen.be) Vlaams Gewest https://geo.api.vlaanderen.be/INBO/wms?service=WMS&version=1.3.0&request=GetCapabilities OGC:WMS-1.3.0-http-get-capabilities Digitalisatie Historisch landgebruik (1778-2022) https://geo.api.vlaanderen.be/INBO/wms?service=WMS&REQUEST=GetMap&FORMAT=image/png&TRANSPARENT=TRUE&STYLES=default&VERSION=1.3.0&LAYERS=Lgbrk1778&WIDTH=2048&HEIGHT=721&CRS=EPSG:3857&BBOX=103102.26423133037,6527277.805212829,836897.7357686696,6747722.194787171 OGC:WMS-1.3.0-http-get-map Lgbrk1778 Landgebruik Ferraris https://geo.api.vlaanderen.be/INBO/wms?service=WMS&REQUEST=GetMap&FORMAT=image/png&TRANSPARENT=TRUE&STYLES=default&VERSION=1.3.0&LAYERS=Lgbrk1873&WIDTH=2048&HEIGHT=721&CRS=EPSG:3857&BBOX=103102.26423133037,6527277.805212829,836897.7357686696,6747722.194787171 OGC:WMS-1.3.0-http-get-map Lgbrk1873 Landgebruik Topokaart DG 1873 https://geo.api.vlaanderen.be/INBO/wms?service=WMS&REQUEST=GetMap&FORMAT=image/png&TRANSPARENT=TRUE&STYLES=default&VERSION=1.3.0&LAYERS=Lgbrk1969&WIDTH=2048&HEIGHT=721&CRS=EPSG:3857&BBOX=103102.26423133037,6527277.805212829,836897.7357686696,6747722.194787171 OGC:WMS-1.3.0-http-get-map Lgbrk1969 Landgebruik Topokaart MGI 1969 https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/wfs?service=WFS&version=2.0.0&request=GetCapabilities OGC:WFS-2.0.0-http-get-capabilities WFS Historisch landgebruik https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/wfs?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&typeName=HistLandgebruik:Lgbrk1778&outputFormat=application/json&maxFeatures=1&srsName=epsg:3857 OGC:WFS-2.0.0-http-get-feature HistLandgebruik:Lgbrk1778 Landgebruik Ferraris https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/wfs?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&typeName=HistLandgebruik:Lgbrk1873&outputFormat=application/json&maxFeatures=1&srsName=epsg:3857 OGC:WFS-2.0.0-http-get-feature HistLandgebruik:Lgbrk1873 Landgebruik Topokaart DG 1873 https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/wfs?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&typeName=HistLandgebruik:Lgbrk1969&outputFormat=application/json&maxFeatures=1&srsName=epsg:3857 OGC:WFS-2.0.0-http-get-feature HistLandgebruik:Lgbrk1969 Landgebruik Topokaart MGI 1969 https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/ogc/features/v1 OGC:OGC-API-Features-landingpage Digitalisatie historisch landgebruik en landgebruiksveranderingen in Vlaanderen (1778-2022) https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/ogc/features/collections/Lgbrk1778/items?f=application%2Fjson&limit=1 OGC:OGC-API-Features-items Lgbrk1778 https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/ogc/features/collections/Lgbrk1873/items?f=application%2Fjson&limit=1 OGC:OGC-API-Features-items Lgbrk1873 https://geo.api.vlaanderen.be/HistLandgebruik/ogc/features/collections/Lgbrk1969/items?f=application%2Fjson&limit=1 OGC:OGC-API-Features-items Lgbrk1969 https://download.vlaanderen.be/catalogus?q=Historisch%20landgebruik%20%281778-2022%29 LINK download-store Digitalisatie historisch landgebruik en landgebruiksveranderingen in Vlaanderen (1778-2022) Vlaams Gewest Aanmaak kaarten historisch landgebruik en landgebruiksveranderingen Mozaïek van de Ferrariskaarten werd verbeterd op drie vlakken : een ontbrekend kaartblad werd toegevoegd, de georeferentie langsheen de toenmalige rijksgrenzen werd verbeterd en discontinue overgangen van lineaire elementen zoals wegen en waterlopen tussen aangrenzende kaartbladen werden weggewerkt. De toepassing van segmentatie van OrthoSeg resulteerde in polygonenkaarten voor elke historische kaartlaag. Het aantal onderscheiden klassen was specifiek voor elke kaart en werd bepaald door de legende van de betreffende kaart. Op dit resultaat voerden we vervolgens een aantal manuele correcties en aanvullingen uit, waarbij vooral de buitendijkse gebieden (strand, slikke en schorre) en de kustduinen beter werden afgebakend en onderscheiden. De polygonenkaarten die het resultaat zijn van de toepassing van OrthoSeg, zonder de manuele aanpassingen, zijn gevalideerd en halen een hoge nauwkeurigheid (kappa waarde > 80%). Om de veranderingen in het landgebruik sinds het einde van de 18de eeuw te analyseren, clusterden we vervolgens de klassen van de afzonderlijke historische kaarten tot 14 gemeenschappelijke landgebruiksklassen, die ook op de landgebruikskaart van 2022 onderscheiden kunnen worden. Na het clusteren werden de vier kaarten verrasterd met een resolutie 100 m x 100 m, zodat de voortschrijdende impact van positionele fouten van de afzonderlijke historische kaarten binnen de perken gehouden kon worden. Vervolgens werden de grote veranderingen van het landgebruik aan, tussen 1778 en 2022, geanalyseerd. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek +32 2 430 26 37 Havenlaan 88 bus 73 Brussel 1000 België info@inbo.be http://www.inbo.be